tadımlık bilgiler

neden “ay” çiçeği?

Güneşi takip ettiği için neredeyse tüm dillerde güneş çiçeği olarak adlandırılan bu sarı çiçeklere biz neden “ayçiçeği” diyoruz?🌻Minik bir etimolojik bir araştırma yaptım ve “çiçeği çok iri, tabak şeklinde ve sarı renkte olan…” diye tarif edilen bitkinin adının, “ay” sözcüğünden değil de “tabak gibi yuvarlak, terazi kefesi anlamına gelen “aya” kökeninden geldiği sonucuna vardım. Yaaa!👏

ayçiçeği = Altın oran

İşte karşınızda altın oranın harika bir örneği… Ayçiçeklerinin, çiçek çanağındaki tüpsü çiçekler zamanla uçuşuyor, ortaya çekirdeğe dönüşen tohumlar çıkıveriyor. Tohumlar, Fibonacci sayı dizisi 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8 sıralamasına göre dizili. Ayrıca altın orana uygun olarak 137 derecelik açıyla sıralanıyorlar. Bu diziliş tohumların aynı boyda olmasını, merkezde sıkışmayarak ve kenarlarda alan kaybını önlüyor.  …

ayçiçeği = Altın oran Read More »

mis gibi Allium soğan çiçeği

Üzerinde minik minik onlarca yıldız şeklinde çiçeği olan bu beyaz top çiçekler neredeyse 1 metre boyundalar, çok sevimli gözüküyorlar değil mi? Alliumlar büyük Alliaceae ailesinin üyeleridir. Aslında ailenin çok ünlü üyeleri de var. Soğan, sarımsak, pırasa… Bahçemizde kendilerine has bir köşe bulup, gözleri şenlendirmeyi tercih ediyorlar. Keşke mis gibi de kokuyorlar diyebilsem. Pöf! Temmuz 2020 …

mis gibi Allium soğan çiçeği Read More »

domates

Bahçemizin kızaran ilk domatesi karşısınızda ta daa! Darısı diğer arkadaşlarının başına. Peki domates sebze mi, yoksa meyve mi?Meyve diyenler kazandı.👏Botanistlere göre içinde kendi çekirdeğini barındıran gıdalar meyve, bu kadar basit👀 “Banadura” diye bağırırlardı seyyar satıcılar, diye anlatır babam Adana’da çocukluğunu, ne zaman domates görse. Meğer halk dilinde ne kadar çeşit söylenişi varmış:cırtatan, cırtlavuk, domatiz, dongurak, eyrim, …

domates Read More »

GÜL YAPRAĞI

Eski zamanlarda bir felsefe okulu, bilgeliğin gizlerini aramak için gelenleri kabul ediyordu. Burada geçerli olan incelik; anlatmak istediklerini konuşmadan açıklayabilmekti. Bir gün okulun kapısına bir yabancı geldi. Yabancı, kapıda öylece durdu ve bekledi. Burada sezgisel buluşmaya inanılıyordu, o yüzden kapıda herhangi bir tokmak veya zil yoktu. Bir süre sonra kapı açıldı. Kapıyı açan kişi, kapıda …

GÜL YAPRAĞI Read More »

nane – ah Minthe ah!

Nane kelimesi Arapça’da nane bitkisi anlamında kullanılan nanā kelimesinden dilimize nane olarak geçmiş. Ballıbabagiller, Latince adı ile Lamiaceae familyasına ait nanelerin tabi ki mitolojide de yeri var, yine tam da Türk filmi tadında bir hikaye: Mitolojide nane ölüler ülkesinin tanrısı Hades’in aşık olduğu Minthe’nin adıdır. Güzelliği dillere destan bir su perisi olan Minthe’nin yaşadığı yer …

nane – ah Minthe ah! Read More »

Bezelye

Biliyor musunuz fosil kanıtları insanların Bronz Çağı’nda bile bezelye yediğini gösteriyormuş. Kabul edelim iyi yemişiz… Ve inanışın aksine bezelye bir sebze değil, tropikal bir meyve imiş. Bezelye ayıklarken hep aklıma yarım yamalak aklımda kalan okul bilgileri ile modern genetiğin babası Gregor Mendel’in farklı renk, büyüklükte ve tohum cinsinden bezelye ve çapraz yetiştirme yoluyla temel genetik …

Bezelye Read More »

Kayısı

Bugün bahçemizden “Prunus armeniaca” topladım. Evet bildiğiniz kayısı. 🍑Ünlü Seyyah Evliya Çelebi 1655 yılı Nisan/Mayıs aylarında ziyaret ettiği Malatya’da kayısıdan bahsettiği satırları buldum: “… Al Hamri, Sarı Hamri, Mişmiş Hamri, Beyaz Hamri, Bek Hamri, Sulu Hamri, Etli Hamri isimli yedi türlü sulu kayısısı olur ki bağdan şehre selelerle güç hal getirilir. Hafif ezilse suyu kalmaz. …

Kayısı Read More »

Semizotu

Gün aşırı oğlumla bahçemizden Portulacaoleracea topluyoruz. Hani küçük yeşil yapraklı, bahçelerde, tarlalarda, yol kenarlarında kendi kendine yetişen, yabanisi daha yoğun, mayhoş bir lezzete sahip olan şifalı bir bitki. Evet haklısınız bilimsel adları hem akılda tutması, hem de söylemesi zor. Bildiniz, bildiğiniz semizotu. Bahçenin her yerinden kendince bir yer bulup bitiveren bu otun mayhoş tadına ben de …

Semizotu Read More »